Cuộc khủng hoảng carbon trên bầu trời

Cuộc khủng hoảng carbon trên bầu trời

Ngành hàng không toàn cầu đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng carbon nghiêm trọng. Phát thải từ hoạt động bay ngày càng gia tăng. Áp lực giảm khí thải đang trở thành thách thức lớn.

Máy bay giúp kết nối thế giới nhanh hơn. Tuy nhiên, chúng cũng tạo ra lượng khí CO₂ khổng lồ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến biến đổi khí hậu.

Bầu trời và dấu chân carbon

Mỗi chuyến bay đều để lại dấu chân carbon đáng kể. Nhiên liệu phản lực là nguồn phát thải chính. Việc đốt nhiên liệu hóa thạch sinh ra lượng lớn CO₂.

Hàng không hiện chiếm khoảng 2% lượng phát thải toàn cầu. Con số này được dự báo sẽ tiếp tục tăng. Nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn gia tăng mạnh.

Ngoài hàng không thương mại, phản lực tư nhân cũng gây nhiều tranh cãi. Loại hình này chỉ phục vụ số ít người. Tuy nhiên, mức phát thải lại rất cao.

Máy bay phản lực tư nhân gây áp lực lớn

Máy bay phản lực tư nhân thường chỉ chở vài hành khách. Mức tiêu thụ nhiên liệu gần tương đương máy bay thương mại. Điều này tạo ra sự chênh lệch lớn về phát thải.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra vai trò của giới siêu giàu. Nhóm này sử dụng phản lực tư nhân thường xuyên. Lượng carbon thải ra vượt xa mức trung bình xã hội.

Theo các tổ chức môi trường, 1% người giàu nhất gây phát thải rất lớn. Trong vài ngày bay, họ có thể thải lượng CO₂ bằng cả năm của người bình thường. Điều này làm dấy lên tranh luận về công bằng khí hậu.

Ngân sách carbon đang cạn dần

Ngân sách carbon là khái niệm quan trọng trong khoa học khí hậu. Đây là lượng CO₂ còn lại mà thế giới có thể thải ra. Mục tiêu là giữ nhiệt độ tăng không quá 1,5 độ C.

Nếu phát thải tiếp tục như hiện nay, ngân sách này sẽ sớm cạn kiệt. Hoạt động bay góp phần không nhỏ vào xu hướng đó. Đặc biệt là các chuyến bay xa và bay riêng.

Nhiều chuyên gia cảnh báo nguy cơ vượt ngưỡng khí hậu. Khi đó, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Thiên tai và thời tiết cực đoan có thể gia tăng.

Hàng không thương mại chịu sức ép giảm phát thải

Các hãng hàng không đang chịu áp lực lớn từ xã hội. Người tiêu dùng quan tâm hơn đến yếu tố môi trường. Nhiều hãng buộc phải công bố chiến lược giảm carbon.

Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế đã đưa ra cơ chế CORSIA. Mục tiêu là kiểm soát tăng trưởng phát thải. Các hãng phải bù đắp lượng carbon vượt mức cho phép.

Nhiều quốc gia đã tham gia cơ chế này. Việt Nam cũng nằm trong nhóm đó. Điều này cho thấy cam kết giảm phát thải đang lan rộng.

Nhiên liệu hàng không bền vững là giải pháp then chốt

Một giải pháp quan trọng là nhiên liệu hàng không bền vững, gọi tắt là SAF. Loại nhiên liệu này được sản xuất từ nguồn tái tạo. SAF có thể giảm mạnh lượng CO₂ trong vòng đời sử dụng.

Nhiều hãng hàng không đã thử nghiệm SAF. Kết quả ban đầu khá tích cực. Tuy nhiên, chi phí vẫn là rào cản lớn.

Nguồn cung SAF hiện còn hạn chế. Giá thành cao hơn nhiên liệu truyền thống. Điều này khiến việc áp dụng rộng rãi gặp khó khăn.

Công nghệ và vận hành cần được cải tiến

Ngoài nhiên liệu, công nghệ máy bay cũng đóng vai trò quan trọng. Các dòng máy bay mới tiết kiệm nhiên liệu hơn. Điều này giúp giảm phát thải trên mỗi ghế ngồi.

Tối ưu đường bay cũng là biện pháp hiệu quả. Quản lý không lưu tốt giúp giảm thời gian bay. Từ đó, lượng nhiên liệu tiêu thụ cũng giảm.

Nhiều sân bay đang chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo. Xe mặt đất chạy điện được triển khai. Những thay đổi nhỏ góp phần tạo tác động lớn.

Đánh thuế carbon và siết quy định

Một số chuyên gia đề xuất đánh thuế cao với phản lực tư nhân. Biện pháp này nhằm hạn chế các chuyến bay không cần thiết. Đây được xem là cách giảm phát thải nhanh.

Các quy định môi trường trong hàng không ngày càng chặt chẽ. Doanh nghiệp phải báo cáo lượng khí thải minh bạch. Mục tiêu dài hạn là đạt phát thải ròng bằng 0.

Kết luận

Cuộc khủng hoảng carbon trên bầu trời là vấn đề không thể né tránh. Hàng không cần thay đổi để thích ứng. Trách nhiệm thuộc về cả hãng bay, chính phủ và hành khách.

Nếu không hành động sớm, áp lực khí hậu sẽ ngày càng lớn. Một bầu trời xanh hơn đòi hỏi nỗ lực từ toàn xã hội.