Việt Nam hướng tới vị thế lớn hơn trong mạng lưới hàng hóa hàng không châu Á
Vận tải hàng hóa hàng không tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh. Sản lượng qua các sân bay đạt mức kỷ lục. Tuy nhiên, phần lớn thị phần quốc tế vẫn thuộc về các hãng bay nước ngoài.
Năm 2025, sản lượng hàng hóa qua sân bay Việt Nam đạt 1,8 triệu tấn. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay. Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng tiếp tục đạt 920.900 tấn.
Hàng hóa hàng không tăng nhanh
Sự phát triển của xuất khẩu đang tạo thêm nhu cầu vận chuyển. Nhóm hàng điện tử và công nghệ đóng vai trò lớn.
Dược phẩm và hàng thương mại điện tử cũng tăng nhanh. Đây là những mặt hàng phù hợp với vận tải hàng hóa hàng không.
Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt vẫn chưa khai thác tốt thị trường. Hơn 80% thị phần hàng hóa quốc tế hiện thuộc các hãng nước ngoài.
Hãng bay nước ngoài vẫn chiếm ưu thế
Các hãng Việt Nam chủ yếu chở hàng trong khoang bụng máy bay. Đây là phương án tận dụng năng lực còn dư của các chuyến bay chở khách.
Mô hình này giúp tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, khả năng khai thác hàng hóa vẫn bị giới hạn.
Việt Nam hiện chưa có đội máy bay chở hàng chuyên dụng đủ lớn. Vì vậy, doanh thu từ vận tải hàng hóa hàng không vẫn chảy nhiều ra nước ngoài.
Nhu cầu xây dựng đội bay chở hàng
Việc phát triển máy bay chở hàng riêng đang được quan tâm. Đây là bước quan trọng để tăng năng lực cạnh tranh.
Năm 2021, dự án IPP Air Cargo từng đề xuất đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, dự án sau đó không được triển khai.
Vietnam Airlines chuẩn bị bước vào thị trường
Vietnam Airlines đang thay đổi chiến lược khai thác hàng hóa. Hãng dự kiến đưa máy bay chở hàng chuyên dụng đầu tiên vào hoạt động trong quý III/2026.
Các đường bay ban đầu dự kiến kết nối Hong Kong, Hàn Quốc, Singapore và Ấn Độ. Từ năm 2029, hãng có kế hoạch mở rộng sang châu Âu và Mỹ.
Long Thành mở ra cơ hội mới
Sân bay Long Thành được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics quan trọng. Hạ tầng mới tạo điều kiện phát triển vận tải hàng hóa hàng không.
Sân bay cần được kết nối với hệ thống kho hàng. Hoạt động hải quan cũng cần được tích hợp hiệu quả.
Mạng lưới đường bộ và đường sắt cũng đóng vai trò quan trọng. Các tuyến kết nối tốt sẽ giúp rút ngắn thời gian giao nhận.
Phát triển hệ sinh thái logistics đồng bộ
Một trung tâm hàng hóa cần nhiều mắt xích. Hãng bay chỉ là một phần trong chuỗi.
Doanh nghiệp giao nhận và kho hàng cũng cần được kết nối. Hoạt động mặt đất phải được tổ chức hiệu quả.
Dữ liệu giữa các đơn vị cũng cần được chia sẻ. Điều này giúp giảm thời gian xử lý hàng hóa.
Hạ tầng quyết định sức cạnh tranh
Vận tải hàng hóa hàng không không chỉ phụ thuộc vào máy bay. Năng lực kho bãi cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác.
Thời gian thông quan là yếu tố quan trọng. Thời gian lưu hàng tại sân bay cũng cần được rút ngắn.
Các nhà đầu tư quốc tế thường quan tâm những chỉ số này. Đây là cơ sở để đánh giá năng lực logistics của một thị trường.
Tăng cạnh tranh trong dịch vụ mặt đất
Dịch vụ mặt đất cũng đang có nhiều thay đổi. Một số hãng bay bắt đầu tự thực hiện hoạt động phục vụ.
Vietjet đã chuyển sang tự phục vụ mặt đất tại Tân Sơn Nhất. Xu hướng này có thể tạo thêm cạnh tranh.
Theo chuyên gia, cạnh tranh mới sẽ thúc đẩy đầu tư. Doanh nghiệp phải nâng cao năng suất và chất lượng dịch vụ.
Cơ hội từ chiến lược logistics quốc gia
Việt Nam đã ban hành chiến lược phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2025-2035. Tầm nhìn được định hướng đến năm 2050.
Mục tiêu là giảm chi phí logistics xuống 10-12% GDP vào năm 2050. Việt Nam cũng hướng tới xây dựng nhiều trung tâm logistics hiện đại.
Product – Nâng cao chất lượng dịch vụ
Việt Nam cần phát triển dịch vụ vận tải hàng hóa hàng không chuyên nghiệp. Đội bay chuyên dụng sẽ tạo thêm năng lực khai thác.
Kho hàng và dịch vụ mặt đất cũng cần được nâng cấp. Hệ thống số sẽ giúp quản lý hàng hóa hiệu quả hơn.
Price – Giảm chi phí logistics
Chi phí là yếu tố quan trọng với doanh nghiệp xuất khẩu. Năng lực vận chuyển trong nước được cải thiện sẽ tạo thêm cạnh tranh.
Thêm hãng bay chở hàng cũng có thể tăng nguồn cung. Qua đó, giá cước quốc tế có cơ hội hợp lý hơn.
Việt Nam hướng tới mắt xích hàng không khu vực
Thị trường vận tải hàng hóa hàng không Việt Nam đang có dư địa lớn. Sản lượng tăng cho thấy nhu cầu ngày càng rõ.
Tuy nhiên, Việt Nam cần nâng năng lực vận chuyển trong nước. Đội bay chuyên dụng là một trong những yếu tố quan trọng.
Cùng với đó, Long Thành có thể tạo bước chuyển mới. Hạ tầng kho hàng và kết nối đa phương thức cần được phát triển đồng bộ.
Nếu tận dụng tốt cơ hội, Việt Nam có thể nâng vị thế tại châu Á. Vận tải hàng hóa hàng không sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics khu vực.