14 quy định mới có hiệu lực từ 1/7/2026: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics cần lưu ý
Từ ngày 01/07/2026, hàng loạt luật, nghị định và thông tư mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu, logistics, hải quan, thuế, thương mại điện tử và vận tải.
Các quy định lần này vừa siết chặt công tác quản lý và hậu kiểm, vừa đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả vận hành.
Dưới đây là những thay đổi quan trọng mà doanh nghiệp cần cập nhật để hạn chế rủi ro và chủ động thích ứng.
1. Nhóm quy định về hải quan, thuế và thủ tục hành chính
Nghị định 169/2026/NĐ-CP: Tăng mức xử phạt vi phạm hải quan
Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 169/2026/NĐ-CP chính thức thay thế Nghị định 128/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
Những nội dung được siết chặt gồm:
- Khai sai mã HS
- Khai sai trị giá hải quan
- Sai xuất xứ (C/O)
- Chậm nộp hồ sơ, chậm nộp thuế
- Vi phạm giám sát hải quan
- Vi phạm khai báo điện tử
- Vi phạm hàng quá cảnh và chuyển khẩu
Khuyến nghị: Doanh nghiệp nên rà soát toàn bộ mã HS, xuất xứ, trị giá tính thuế, loại hình xuất nhập khẩu và quy trình khai báo để hạn chế nguy cơ bị xử phạt.
Luật Quản lý thuế 2025: Tăng cường hậu kiểm
Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, thay thế Luật Quản lý thuế năm 2019.
Luật mới yêu cầu doanh nghiệp:
- Lưu trữ đầy đủ hồ sơ thuế
- Minh bạch dữ liệu khai báo
- Chuẩn bị hồ sơ chứng minh nghĩa vụ thuế
- Đảm bảo tính chính xác của mã HS, trị giá, xuất xứ và hồ sơ miễn giảm, hoàn thuế
Việc hậu kiểm sẽ được thực hiện thường xuyên hơn, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn hóa hồ sơ ngay từ đầu.
Đồng bộ mã cơ quan Hải quan mới
Theo Thông báo 17920/TB-CHQ và Công văn 18074/CHQ-GSQL, từ ngày 01/07/2026, toàn ngành Hải quan sẽ sử dụng hệ thống mã cơ quan Hải quan mới.
Doanh nghiệp cần:
- Cập nhật phần mềm khai báo
- Đồng bộ mã chi cục
- Cập nhật mã cửa khẩu
- Điều chỉnh tài khoản nộp thuế
- Kiểm tra toàn bộ biểu mẫu liên quan
Nếu tiếp tục sử dụng mã cũ, tờ khai có thể bị từ chối.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính
Theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, Chính phủ tiếp tục:
- Cắt giảm điều kiện kinh doanh
- Đơn giản hóa thủ tục hành chính
- Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
- Tăng cường số hóa quy trình giải quyết hồ sơ
Đây là tín hiệu tích cực giúp doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả hoạt động.
2. Quy định mới về truy xuất nguồn gốc và nhãn hàng hóa
Thông tư 31/2026/TT-BCT về truy xuất nguồn gốc
Thông tư quy định lộ trình triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc gồm hai giai đoạn:
Từ 01/07/2026: đăng ký tài khoản và mã định danh sản phẩm.
Từ 01/01/2027: áp dụng đầy đủ hệ thống truy xuất.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị:
- Thông tin nhà sản xuất
- Hồ sơ lô hàng
- Dữ liệu nguồn gốc
- Mã định danh sản phẩm
- Hồ sơ kỹ thuật
Nghị định 37/2026/NĐ-CP về chất lượng hàng hóa
Nghị định hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa với nhiều điểm mới như:
- Nhãn điện tử
- Mã số, mã vạch
- Truy xuất nguồn gốc
- Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu theo mức độ rủi ro
Doanh nghiệp nên rà soát:
- Hồ sơ kỹ thuật
- Chứng nhận hợp quy
- Catalogue sản phẩm
- Nội dung ghi nhãn hàng hóa
3. Quy định mới về quản lý hóa chất
Theo Nghị định 26/2026/NĐ-CP cùng các văn bản hướng dẫn, từ ngày 01/07/2026 sẽ áp dụng các quy định chuyển tiếp đối với hoạt động quản lý hóa chất.
Doanh nghiệp kinh doanh hoặc nhập khẩu hóa chất cần đặc biệt lưu ý:
- Điều kiện lưu kho
- Hồ sơ xuất xứ
- Ghi nhãn hàng hóa
- Hồ sơ chứng minh nguồn gốc
- Hồ sơ đối với hàng nguy hiểm
4. Quy định mới về logistics chuyên ngành
Hàng không
Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025 và Nghị định 208/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, điều chỉnh toàn diện hoạt động vận tải hàng không.
Các quy định mới ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Doanh nghiệp Air Cargo
- Forwarder
- GSA
- Kho hàng không
Doanh nghiệp cần theo dõi khả năng thay đổi về giá cước, lịch bay và năng lực đặt chỗ (booking).
Cảng hàng không
Nghị định 205/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về đầu tư, khai thác cảng hàng không và cung cấp dịch vụ hàng không.
Các doanh nghiệp khai thác kho hàng, logistics sân bay và dịch vụ hàng không cần rà soát điều kiện hoạt động để bảo đảm tuân thủ.
Thương mại điện tử xuyên biên giới
Luật Thương mại điện tử 2025 chính thức hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động Cross-border E-commerce.
Quy định mới yêu cầu tăng cường quản lý dữ liệu giữa:
- Người bán
- Sàn thương mại điện tử
- Đơn vị vận chuyển
- Cơ quan quản lý
Đây là thay đổi đáng chú ý đối với các doanh nghiệp Fulfillment, Last-mile Delivery và logistics thương mại điện tử.
Chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp công nghệ cao
Luật Công nghệ cao 2025 bổ sung nhiều chính sách ưu đãi, nổi bật là miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư và linh kiện trong một số trường hợp.
Các doanh nghiệp bán dẫn, điện tử, R&D và công nghệ cao đủ điều kiện sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách này.
Quản lý vật liệu xây dựng nhập khẩu
Nghị định 209/2026/NĐ-CP và Thông tư 41/2026/TT-BXD quy định chặt chẽ hơn về chất lượng vật liệu xây dựng nhập khẩu.
Các nhóm hàng chịu tác động gồm:
- Thép
- Xi măng
- Kính
- Gạch
- Các loại vật liệu xây dựng khác
Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ chứng nhận hợp quy, hồ sơ kỹ thuật và áp mã HS chính xác trước khi thông quan.
5. Quy định mới về vận tải và hạ tầng giao thông
Quản lý cảng thủy nội địa
Thông tư 20/2026/TT-BXD quy định chi tiết về quản lý cảng thủy nội địa, bến thủy và khu neo đậu.
Quy định mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp:
- Vận tải đường thủy
- Khai thác cảng
- Logistics nội địa
Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ
Nghị định 241/2026/NĐ-CP mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong quản lý hạ tầng giao thông đường bộ, bao gồm:
- Phân cấp quản lý quốc lộ cho địa phương.
- Điều chỉnh quy định về trạm dừng nghỉ.
- Cho phép xe bán tải có khối lượng chuyên chở dưới 3,5 tấn được áp dụng quy định lưu thông như ô tô con trong một số trường hợp.
Những thay đổi này góp phần nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện, tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải và giao nhận hàng hóa.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước các quy định mới?
Việc hàng loạt quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 đòi hỏi doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics phải chủ động rà soát toàn bộ quy trình vận hành. Một số công việc cần ưu tiên gồm:
- Cập nhật phần mềm khai báo hải quan và mã cơ quan Hải quan mới.
- Kiểm tra lại mã HS, xuất xứ (C/O), trị giá tính thuế và hồ sơ chứng từ.
- Chuẩn hóa hồ sơ truy xuất nguồn gốc, nhãn hàng hóa và chứng nhận hợp quy.
- Rà soát quy trình lưu trữ hồ sơ phục vụ công tác hậu kiểm.
- Theo dõi các chính sách mới liên quan đến vận tải hàng không, thương mại điện tử xuyên biên giới và ưu đãi thuế.
Việc chủ động cập nhật và tuân thủ quy định không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn tối ưu thời gian thông quan, nâng cao hiệu quả vận hành và tăng sức cạnh tranh trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Xem thêm:
Dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế
